400 firm na Polsko-Niemieckim Forum Gospodarczym "Cyfryzacja – Energia – Mobilność" w Berlinie

Niemal 400 przedstawicieli polskich i niemieckich firm oraz instytucji, 7 paneli i warsztatów, Forum B2B i wiele dwustronnych spotkań – tak w liczbach wyglądało Polsko-Niemieckie Forum Gospodarcze: Cyfryzacja – Energia – Mobilność, które 18 marca 2019 r. odbyło się w Berlinie.

Celem zorganizowanego z inicjatywy minister przedsiębiorczości i technologii Jadwigi Emilewicz wydarzenia były rozmowy na temat nowych kierunków współpracy, w sytuacji rosnącej konkurencji ze strony państw pozaeuropejskich. Współgospodarzem spotkania był minister gospodarki i energii Niemiec Peter Altmaier. To pierwsze tego typu wydarzenie w dwustronnych relacjach.

– Nasze relacje gospodarcze są w bardzo dobrej kondycji. Trwa jednak globalny wyścig. By nie zostać w tyle, nasze gospodarki muszą wejść na wyższy poziom rozwoju, a nasza współpraca opierać się na podstawach odpowiadających wyzwaniom przyszłości. Na określeniu na nowo zasad partnerstwa. Na zrozumieniu, że największą wartością dodaną w obliczu światowej konkurencji są wspólne, innowacyjne projekty z takich dziedzin jak przemysł oparty na rozwiązaniach cyfrowych, zaawansowane technologie, sektor kosmiczny czy produkcja zrównoważonej energii – powiedziała szefowa MPiT otwierając Forum.

Jak zaznaczyła, zainteresowanie polskich i niemieckich firm Forum przerosło jej oczekiwania, a zgłoszeń było więcej niż miejsc. – Dziękuję wszystkim za obecność. To dowód, że takie wydarzenia mają sens i potwierdzenie, że Polacy i Niemcy chcą robić wspólne biznesy oraz rozwijać swoją współpracę w zawansowanych technologicznie branżach. Każda ze stron ma wiele do zaoferowania. Polacy, nowatorskie pomysły i wykwalifikowanych pracowników. Niemcy, przede wszystkim kapitał i doświadczenie – podkreśliła minister Emilewicz.

Istotną częścią spotkania były panele i warsztaty z udziałem czołowych firm i instytucji z obydwu krajów, obejmujących takie dziedziny jak czwarta rewolucja przemysłowa, transformacja energetyczna, mobilność i produkcja ogniw akumulatorowych, technologie kosmiczne, wsparcie dla innowacyjnych start-upów.

Forum stało się też platformą wymiany doświadczeń pomiędzy przedstawicielami biznesu z obu krajów. Z myślą o coworkingu zorganizowano dwustronne spotkania biznesowe. Polskie i niemiecki firmy prezentowały też swoje rozwiązania. Wśród nich m.in. Ekoenergetyka, IC Solutions, Hyper Poland.

Wspólna deklaracja ministrów
We wspólnej deklaracji ministrowie Emilewicz i Altmaier podkreślili swoje przywiązanie do zasad społecznej gospodarki rynkowej. Polska i Niemcy wezwały jednocześnie UE do przyjęcia ambitnej długoterminowej strategii przemysłowej, dostosowanej do wyzwań globalnej konkurencji. Taka strategia – uwzględniająca wyzwania rewolucji cyfrowej zmieniającej zasady pracy i produkcji, powinna być priorytetem nowej Komisji Europejskiej.

Lista pięciu priorytetów:

1. Inwestycje w innowacje i umiejętności kluczowe.
2. Opracowanie wspólnych celów strategicznych polityki przemysłowej.
3. Wsparcie dla kluczowych technologii o znaczeniu strategicznym.
4. Usprawnienie otoczenia regulacyjnego biznesu na poziomie krajowym i unijnym.
5. Obrona ambitnej polityki handlowej UE.

Zaznaczono, że priorytety te muszą być realizowane z uwzględnieniem realiów budżetowych oraz globalnej konkurencji. Kluczowe znaczenie mają odpowiedzialne inwestycje, wykorzystujące szereg instrumentów wsparcia, w tym Fundusze Europejskie; reformy strukturalne zapewniające konkurencyjność europejskich gospodarek; odpowiedzialne finansowo mechanizmy wsparcia zrównoważonego rozwoju oraz polityka handlowa oparta na systemie WTO, uczciwej konkurencji i wzajemnym otwarciu rynków. Podkreślono konieczność wsparcia rozwoju europejskich technologii w kluczowych sektorach przyszłości. Obecnie toczą się rozmowy między Polską, Niemcami i Francją na temat budowy europejskiego konsorcjum baterii.

Nowa współzależność. Perspektywy rozwoju polsko-niemieckiej współpracy gospodarczej

Podczas Forum rozmawiano też o wyzwaniach, jakie stoją przed polsko-niemieckim relacjami gospodarczymi. Jednym z tematów dyskusji był przygotowany na zlecenie MPiT raport Instytutu Jagiellońskiego, Ośrodka Studiów Wschodnich i Polskiego Instytutu Ekonomicznego pn. „Nowa Współzależność. Perspektywy Rozwoju Polsko-Niemieckiej Współpracy Gospodarczej”.

Autorzy raportu wskazują, że ostatnie 30 lat było najlepszym okresem w historii relacji polsko-niemieckich, a w przypadku kontynuacji dotychczasowych trendów, Polska może znaleźć się w pierwszej piątce partnerów handlowych Niemiec i wyprzedzić takie kraje jak Włochy czy Wielka Brytania.

Twórcy raportu przestrzegają jednak, że Polska i Niemcy nie powinni spocząć na laurach. Między innymi ze względu na narastające tendencje protekcjonistyczne w światowym handlu, powoli wyczerpują się dotychczasowe czynniki umożliwiające dalsze wzmacnianie współpracy. Dlatego w interesie naszych krajów jest przeniesienie jej na bardziej zaawansowany poziom. To będzie możliwe tylko dzięki budowie partnerstwa w dziedzinie technologii i innowacji. Partnerstwa, które umożliwi wzmocnienie współpracy technologicznej między niemieckimi i polskimi firmami.

Wybrane tezy z raportu:

• Dzięki współpracy z niemieckimi firmami, polskie przedsiębiorstwa mogły włączyć się w globalne łańcuchy dostaw.
• Niemcy dzięki m.in. rozszerzeniu UE na wschód, uzyskały znaczący impuls, który pomógł im osiągnąć pozycję lidera UE.
• Zagrożeniem potencjału polsko-niemieckiego handlu w średnim i długim okresie może być utrzymująca się nierównowaga w uzyskiwanych korzyściach ze wzajemnej współpracy.
• Wspólnym interesem Polski i Niemiec powinno być dążenie do przeciwstawienia się procesom prowadzącym do marginalizacji gospodarek UE i utraty coraz ważniejszych elementów łańcucha wartości. Dotyczy to w szczególności dóbr przemysłowych.
• Niemieckie przedsiębiorstwa doceniają wysoką jakość kapitału ludzkiego w Polsce, ale wciąż w bardzo ograniczonym stopniu decydują się na współpracę w obszarze wysokich technologii.
• W obliczu debaty o przyszłości UE z perspektywy Europy Środkowej kluczowe jest pytanie, na ile RFN pozostanie orędowniczką swobody konkurencji w UE i będzie przeciwdziałać dalszym próbom zwiększania obciążeń administracyjnych dla firm, ograniczania procesu pogłębiania jednolitego rynku, a także dezindustrializacji UE.
• Szansą na wzmocnienie polsko-niemieckich relacji gospodarczych i przeniesienia ich na nowy, wyższy poziom jest bardziej intensywny rozwój współpracy technologicznej. Polskie firmy dysponują interesującymi technologiami z punktu widzenia niemieckiej gospodarki. Relatywnie duża dostępność wykwalifikowanych inżynierów czyni z Polski atrakcyjne miejsce do lokowania centrów badawczo-rozwojowych.
• Polsko-niemiecka współpraca w eksploracji kosmosu
• Podczas berlińskiego Forum podpisano także deklarację o współpracy pomiędzy niemieckim OHB System a polskim PIAP Space. Pierwsza z firm to integrator systemów satelitarnych, oferujący satelity telekomuniakcyjne, obserwacyjne i eksploracyjne. PIAP Space jest dostawcą rozwiązań robotycznych i mechatronicznych działającym w branży kosmicznej i lotniczej.

Spółki rozpoczną współpracę technologiczną i opracują wspólną ofertę na rzecz przyszłych misji kosmicznych prowadzonych przez Europejską Agencję Kosmiczną.

Pierwszym wspólnym przedsięwzięciem będą wspólne działania dotyczące misji Mars Sample Return, dzięki której na Ziemię zostaną przywiezione próbki gruntu marsjańskiego. Rozwiązanie będzie oparte na ramieniu robotycznym, zawierającym komponenty z dwóch krajów. Ramię pozwoli pobrać próbki i zapakować je w kontener, który zapewni bezpieczną podróż na błękitny glob. Będzie to historyczna misja, w wyniku której pierwszy raz dojdzie do przetransportowania na Ziemię próbek z innej planety.

Według GUS polski eksport do Niemiec w 2018 r. osiągnął wartość 62 mld euro.

Według niemieckich danych Polska znajduje się na 8. miejscu na liście największych odbiorców towarów z Niemiec (z udziałem 4,6 % w eksporcie Niemiec) i 6. na świecie w przypadku importu (z udziałem 4,8% w imporcie Niemiec). Strona niemiecka wykazuje w swoich danych dodatnie dla siebie saldo w handlu z Polską (8,4 mld euro w 2017) co wiąże się z zaliczaniem do eksportu Niemiec dostaw do Polski z krajów trzecich, odprawianych celnie w Niemczech. Jesteśmy 7. największym na świecie partnerem handlowym Niemiec.

Niemcy zainwestowały w Polsce do końca 2017 r. 34 954 mln EUR. W Polsce zarejestrowano 4917 podmiotów z udziałem kapitału niemieckiego. Największe projekty inwestycyjne ulokowane są w przemyśle samochodowym (Volkswagen, Daimler), bankowości (Commerzbank) i ubezpieczeniach (Allianz), przemyśle maszynowym (Siemens), chemicznym (BASF, Bayer), energetyce (Innogy), usługach, handlu (Grupa Metro). Łącznie firmy z kapitałem niemieckim zatrudniały w Polsce w 2016 r. ok. 366  tys. pracowników.

Skumulowana wartość polskich bezpośrednich inwestycji w Niemczech na koniec 2017 r. wyniosła 1,337 mld euro. Niemcy uplasowały się na 7. miejscu wśród największych odbiorców polskich inwestycji bezpośrednich z udziałem 5,4% zainwestowanych za granicą kapitałów polskich.  Do największych inwestorów należą: PKN Orlen S.A., Grupa Azoty, Ciech, Kopex, Asseco i Comarch. Na niemieckim rynku aktywnie działają polskie z branży odzieżowej i obuwniczej (sieci handlowe LPP i CCC). Największą polską inwestycją w Niemczech w 2018 r. było nabycie przez Grupę Azoty S.A. we wrześniu 100% udziałów w spółce Goat TopCo GmbH, kontrolującej spółki Grupy Compo Expert.

Według danych niemieckich na rynku niemieckim zainwestowało dotąd 1800 firm z Polski, które zatrudniają 20,6 tys. pracowników. Najwięcej polskich firm ulokowanych jest w Berlinie (580). Największe zatrudnienie mają te z Bawarii (prawie 4 tys. osób).