#dziedzictwo w Muzeum Narodowym w Krakowie

Jaki spadek przejęliśmy po tych, którzy wcześniej żyli na ziemiach polskich? I gdzie właściwie były te ziemie? Jakie obrazy, książki i wydarzenia kształtują naszą wyobraźnię zbiorową?

Odpowiedzi na te i podobne pytania odnaleźć można na wystawie #dziedzictwo, która zostanie otwarta w Muzeum Narodowym w Krakowie 22 czerwca – tuż przed rozpoczęciem 41. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO, której wystawa towarzyszy. W wernisażu weźmie udział wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Jarosław Sellin.

To największa ekspozycja MNK od czasów słynnej wystawy Marka Rostworowskiego Polaków portret własny z przełomu lat 1979 i 1980. Zostanie zaaranżowana na dwóch piętrach głównej siedziby Muzeum, a złoży się na nią ponad 600 zabytków i dzieł sztuki z kolekcji największego
i najstarszego z muzeów narodowych w Polsce.

Na wystawie nie zabraknie dzieł sztuki oczywistych w dyskusji o polskim dziedzictwie kulturowym: denara Bolesława Chrobrego z najwcześniejszym świadectwem używania nazwy „Polska”, pierwszego wydania Sonetów krymskich z odręczną dedykacją Adama Mickiewicza, nut Fryderyka Szopena, obrazów najbardziej znanych polskich malarzy, jak Stanisław Wyspiański, Olga Boznańska  czy Jacek i Rafał Malczewscy. Ale znacznie więcej będzie eksponatów zaskakujących, często nieznanych, przechowywanych w Muzeum Narodowym w Krakowie jako pamiątki przeszłości i świadectwo udziału Polaków w kształtowaniu się kultury materialnej i duchowej Europy i świata. Można do nich zaliczyć na przykład kosztowne zegarki Patka z podobiznami polskich bohaterów narodowych, mnemotechniczne tablice Antoniego Jaźwińskiego, którego metoda zapamiętywania faktów była niezwykle popularna w szkolnictwie Europy i Ameryki w połowie XIX wieku, mapę Australii z najwyższym szczytem nazwanym przez jego odkrywcę Pawła Edmunda Strzeleckiego Górą Kościuszki czy okładki miesięcznika „Vogue” zaprojektowane przez Janinę Dłuską.

Prace wchodzą ze sobą w dialog

Przestrzeń pierwszej części wystawy (parter), wypełniona setkami dzieł sztuki i pamiątek przeszłości, może zaskoczyć widzów przyzwyczajonych do tradycyjnych ekspozycji. Nie ma tu układu chronologicznego, nie ma podpisów przy każdym obiekcie – w zamian zwiedzający dostaje przewodnik z notami o eksponatach, który pomoże w poruszaniu się po wystawie, a po jej opuszczeniu może zostać zabrany jako pamiątka lub zwrócony do użytku następnych gości MNK. Prace zestawione są tak, aby wchodziły ze sobą w dialog, a tematy tej „rozmowy” porządkują poprzedzone hasztagami hasła.

Druga część wystawy #dziedzictwo, zaaranżowana wśród białych ścian na pierwszym piętrze Gmachu Głównego MNK, pozwoli uporządkować wrażenia. Będzie tam znacznie mniej obiektów, ale za to mających szczególne znaczenie artystyczne, historyczne czy dokumentacyjne (m.in. „Planty o świcie” Stanisława Wyspiańskiego, znaczek „Solidarności” Leszka Sobockiego czy meblościankę, obecną w czasach PRL w wielu polskich domach).

Dodatkiem do właściwej ekspozycji jest Ikono-strefa – instalacja na drugim piętrze Gmachu Głównego MNK. Składa się z obracanych kostek z naklejonymi wydrukami 120 ikon polskiej kultury. To nie tylko dzieła sztuki, ale także cytaty literackie, fotografie, kadry z kultowych filmów, a nawet zdjęcie Marka Niedźwiedzkiego prowadzącego listę przebojów radiowej „Trójki”. „Ikony” można ustawić tak, by ułożyć z nich obraz własnego dziedzictwa kulturowego.

Wystawie towarzyszy także obszerny katalog oraz program edukacyjny, z rozbudowaną częścią dla najmłodszych pod hasłem „I po kim ty to masz?”.

Ekspozycja #dziedzictwo została objęta patronatem honorowym Prezydenta RP Andrzeja Dudy oraz wpisana w program towarzyszący 41. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w Krakowie. Jest dofinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego „Niepodległa”.

Źródło: mkidn.gov.pl

Fot. Bartosz Cygan