Łódź Pomnikiem Historii

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski, doceniając wielokulturowy krajobraz miasta przemysłowego, przyznał Łodzi tytuł Pomnika Historii. Jest to najważniejsze wyróżnienie dla zabytków - fabrykanckich willi, pałaców, kamienic i fabryk, świadczące o ich wysokiej jakości i znaczeniu dla dziedzictwa narodowego Polski. To wielki sukces miasta. Dotychczas tytuł ten nadano 58 zabytkom w Polsce. Do tego elitarnego grona właśnie dołączyła Łódź.

- Cieszę się, że przyznając zaszczytny tytuł, mogę podziękować za to, co udało się zrobić w Łodzi w zakresie rewitalizacji, ochrony zabytków i przywracaniu blasku wielkiego przemysłowego miasta - mówił podczas uroczystości prezydent RP, podkreślając, że to dzieło musi trwać, a przemysłowa przeszłość i przedsiębiorczość dawnych mieszkańców powinny także współcześnie inspirować nas do działania i chwytania okazji, które pojawiają się w gospodarce europejskiej.

Rozporządzenie o uznaniu wielokulturowego krajobrazu miasta przemysłowego Łodzi za Pomnik Historii prezydent RP Bronisław Komorowski uroczyście wręczył prezydent Hannie Zdanowskiej w pałacu Izraela Poznańskiego.

- W pałacu rodziny Poznańskich, największej fabrykanckiej rezydencji Europy, Łódź, miasto fabryk, kamienic oraz willi otrzymuje szczególną formę nobilitacji. To wyjątkowy wyraz uznania dla jej unikatowości kulturowej i architektonicznej - mówiła podczas uroczystości prezydent Hanna Zdanowska.

O przyznaniu miana Pomnika Historii wspólnie z prezydentem RP decyduje grono ekspertów z Krajowej Rady Ochrony Zabytków. Wyróżnienie jest istotnym narzędziem budowania marki miasta.

- Po kilku latach intensywnej pracy, dziś możemy powiedzieć,
że obecnie żadne inne miasto w Polsce nie inwestuje takich nakładów pracy, środków finansowych i determinacji w zmianę swojego wizerunku poprzez działania bezpośrednio dotyczące zachowania dziedzictwa kulturowego. Zmiany i efekty tych działań widoczne są na każdym kroku. Łódź pięknieje - odbudowuje poczucie własnej wartości i godności. Podjęte przez nas starania i pokazanie Łodzi w innym świetle dziś uzyskują niezmiernie ważne narzędzie - Pomnik Historii, swoisty ekskluzywny „certyfikat jakości", nobilitację do panteonu dóbr narodowych - podkreślała prezydent Hanna Zdanowska.

Goście podróżowali po Łodzi zabytkowym trambusem. Podczas przejazdu ulicą Piotrkowską zatrzymały ich dzieci z Przedszkola Miejskiego nr 140. Mali kolędnicy w karnawałowych strojach piosenką i wierszykami przypomnieli, że dziś są ostatki. Prezydent Bronisław Komorowski serdecznie dziękował małym łodzianom za wesołe powitanie
i koszyk zapustowych słodyczy.

Uroczystość zwieńczyło odsłonięcie tablicy pamiątkowej, którą umieszczono na fasadzie Urzędu Miasta Łodzi przy Piotrkowskiej 104.

Lista obiektów, które wchodzą w zakres Pomnika Historii

1. Fabryka Ludwika Geyera (Biała Fabryka - CMW) z zabudową rezydencjonalną oraz parkiem i skansenem miejskiej architektury drewnianej - Piotrkowska 280-286:
- budynek frontowy,
- skrzydło od wschodu,
- na środku dziedzińca parterowa kotłownia i maszynownia z kominem,
- od strony południowej wzdłuż stawu znajduje się portiernia i zabudowania pomocnicze,
a w głębi posesji dawna łaźnia fabryczna,
- od północy przylega parterowy budynek dawnej elektrowni zakładowej,
- willa Gustawa Geyera - Piotrkowska 280,
- dom Ludwika Geyera - tzw. „Dworek"- po południowej stronie stawu, parterowy budynek - Piotrkowska 286,
- Park im. Władysława Reymonta,
- Pałac Ludwika Geyera - od Przybyszewskiego - obecnie kamienica,
- skansen.

2. Zespół fabryczno-mieszkalny Karola Wilhelma Scheiblera (Księży Młyn, Centrala i Park Źródliska) - Łódź, ul. Fabryczna 19-21 (strona nieparzysta), ul. Księży Młyn 1-15; plac Zwycięstwa 1-2; ul. Przędzalniana 49-67 (numery nieparzyste), 46-58 (numery parzyste), 71, 72; ul. Tymienieckiego 25, 30, 30a:
- pałac - Muzeum Kinematografii w Łodzi,
- osiedle robotnicze (adresy j.w.),
- budynek przędzalni (lofty),
- szkoła przyfabryczna,
- sklep - tzw. konsumy,
- budynek straży pożarnej,
- zespół willowy Matyldy i Edwarda Herbstów z parkiem,
- Park Źródliska,
- Centrala - frontowy budynek (pl. Zwycięstwa 2).

3. Pałac Izraela K. Poznańskiego przy ul. Ogrodowej 15-17 - Muzeum Miasta Łodzi:
- wraz z biurem fabrycznym i przędzalnią wysoką (hotel) oraz ogrodzeniem z monumentalną bramą.

4. Nekropolie łódzkie - Ogrodowa 39, ul. Ogrodowa 43, ul. Bracka 40:

- Cmentarz żydowski - Bracka 40 - Mauzoleum Poznańskiego i kaplica Silbersteinów,
• brama,

- Zespół cmentarzy przy ul. Ogrodowej,
• kaplica Scheiblerów wraz z aleją na cmentarzu ewangelicko-augsburskim,
• Mauzoleum rodziny Moenke,

- kaplica Heinzlów w części katolickiej,
• widok na alejkę - na części prawosławnej z Kaplicą Gojżewskich - na granicy części katolickiej i prawosławnej

5. Układ urbanistyczno - przestrzenny ulicy Piotrkowskiej na całej długości z placem Wolności włącznie do pl. Niepodległości

Fot. UM Łódź