Na kilka dni przed wybuchem Powstania Warszawskiego

Od czwartku 1 sierpnia przypominać będziemy losy pierwszych dni Powstania Warszawskiego, które wybuchło w okupowanej przez Niemców Warszawie 1 sierpnia 1944 roku. Będziemy towarzyszyć powstańcom godzina po godzinie, dzień po dniu, wspominając i podziwiając ich heroiczny czyn.

Zanim jednak powstanie wybuchło, trwały do niego przygotowania, którym także warto się bliżej przyjrzeć.

27 lipca Niemcy opanowują popłoch jaki powstał wśród nich w związku ze zbliżającym się do Warszawy frontem. Do miasta wróciły ewakuowane wcześniej oddziały gestapo i SS, ponownie otwierają się urzędy. Niemcy koncentrują wsparcie pancerne pod Skierniewicami. Tymczasem po drugiej stronie Wisły Armia Czerwona zdobyła Garwolin i rozpoczęła przygotowania do przeprawy przez rzekę. W tym samym czasie, w konspiracji, o godzinie 10 rozpoczęła się odprawa w KG AK. Jednogłośnej decyzji w sprawie wybuchu powstania nie ma, jednak Komendant Główny Tadeusz „Bór” Komorowski, mając pełnomocnictwo rządu zadecydował: powstanie wybuchnie wkrótce. Kiedy? To zależeć miało od sytuacji niemieckiej i rosyjskiej.

O 17 po południu Niemcy ogłaszają wezwanie do stawienia się stu tysięcy mieszkańców miasta do budowy fortyfikacji nad Wisłą. W tej sytuacji, już 2 godziny później, Komendant Okręgu Warszawskiego – Antoni Chruściel „Monter” podejmuje samodzielną decyzję o mobilizacji.

Mobilizacja jest już gotowa następnego ranka – 28 lipca w piątek. Niemiecki rozkaz zostaje całkowicie zbojkotowany, a ludzie w gotowości oczekują na Godzinę „W” i rozpoczęcie walk. Jednak Niemcy nie zareagowali w żaden sposób, więc pułkownik „Monter” odwołuje mobilizację.

29 lipca, sobota. Niemcy aktywnie umacniają swoje obronne pozycje nad Wisłą, minują mosty. Wzmagają także patrole i kontrole wojskowe na ulicach miasta. Tadeusz „Bór” Komorowski decyduje, że Godzina „W” to godzina 17.

Niedziela, 30 lipca, to dzień słoneczny i spokojny. Termometry pokazywały wówczas 23 stopnie. W centrum miasta, pomimo niemieckich patroli trwa jawny kolportaż konspiracyjnej prasy polskiej. Po drugiej stronie Wisły, Sowieci docierają przed Pragę, w okolice Radzymina i Wołomina.

Po dniu odprężenia, w poniedziałek 31 lipca, tuż przed wybuchem Powstania do Warszawy dociera gen. Stahel, który na rozkaz Hitlera ma bronić miasto przed ewentualnym powstaniem wszystkimi dostępnymi środkami. Rano, na odprawie Komendy Głównej AK zdecydowano, że walki nie zostaną rozpoczęte 1 sierpnia. Sytuacja zmienia się kilka godzin później, gdy docierają raporty o wkroczeniu Rosjan do Pragi, Niemcy zaczynają się cofać, a jeden z dowódców niemieckich trafił do niewoli. Zaszyfrowany rozkaz mówi o rozpoczęciu walk następnego dnia o godzinie 17. Jednak sporządzony on został dopiero w godzinach wieczornych i nie mógł zostać dostarczony do poszczególnych oddziałów ze względu na godzinę policyjną.

Rozkaz dopiero rano dociera do 45 tysięcy powstańców zorganizowanych w osiem oddziałów. Nie wszyscy zdążają zostać zmobilizowani do Godziny „W”…

źródło: www.kresowiacy.com