Rząd reformuje niewydolne sądownictwo

Przyspieszenie i usprawnienie postępowania karnego poprzez wyeliminowanie i skrócenie niektórych procedur sądowych, ograniczenie możliwości stosowania aresztu tymczasowego, ograniczenie ilości dokumentów przekazywanych do sądów to tylko niektóre zmiany reformujące procedurę karną.

Jest to odpowiedź na postulaty zgłoszone przez premiera Donalda Tuska w listopadowym exposé.

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, Kodeksu karnego i innych ustaw. Zaproponowane rozwiązania przyczynią się do skrócenia pracy sądów.

Sąd ma orzekać jednoosobowo, dotyczy to również sądów drugiej instancji. Możliwe będzie wydanie wyroku bez rozprawy, jeżeli taki wniosek zgłosi oskarżony. Wnioskowanie o skazanie bez rozprawy rozszerzono na wszystkie występki. Instytucja dobrowolnego poddania się karze będzie obejmować wszystkie przestępstwa, również najcięższe.

Referendarze sądowi przejmą część czynności wykonywanych przez sędziów w postępowaniu karnym, będą mogli np. wydawać postanowienia o charakterze obligatoryjnym, wydawać decyzje o udziale obrońcy i pełnomocnika, określać koszty procesu.

Nowym rozwiązaniem są przepisy dotyczące dochodzenia, które ma być prowadzone przez prokuratora, gdy podejrzanym będzie: sędzia, prokurator, funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego Służby Celnej, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej i innych organów.  Obecnie w przypadku podejrzeń wobec tych grup osób prowadzone jest śledztwo.

Uregulowano i doprecyzowano zagadnienia związane ze stosowaniem środków przymusu – chodzi o tzw. zatrzymanie prokuratorskie oraz tymczasowe aresztowanie. Tymczasowe aresztowanie nie będzie stosowane, jeżeli przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności do 2 lat (obecnie do 1 roku).

Możliwe będzie umorzenie postępowania karnego, gdy sprawca pojedna się z pokrzywdzonym i naprawi wyrządzoną szkodę. Taki tryb będzie możliwy w sprawach o przestępstwa zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności.

Zmieniono kwalifikację czynu prowadzenia pod wpływem alkoholu pojazdów innych niż mechaniczne, np. roweru. Będzie za to grozić kara aresztu lub kara grzywna nie niższa niż 50 zł (obecnie – kara grzywny do 5.000 zł, kara ograniczenia albo pozbawienia wolności do 1 roku).

Szczegóły na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości.

Premier.gov.pl